“ವಾಲೀ ಬಾ ಯುದ್ಧಕ್ಕೆ. . .” ರಣಘೋಷದೊಡನೆ ಎಷ್ಟು ಬಾರಿ ಸುಗ್ರೀವ ಏರಿ ಹೋದನೋ ಅಷ್ಟೂ ಸೋಲಾಗಿತ್ತು ಅವನಿಗೆ. ಆದರೆ ತ್ರಾಣದಲ್ಲಿ ವಾಲಿಯ ಗಜಸಹಸ್ರವೇನು ಶತಕೋಟಿಯನ್ನೂ ಮೀರುವ, ಆಯುಷ್ಯದಲ್ಲಿ ತ್ರೇತಾಯುಗದ ಕಪಿಕುಲ ಶ್ರೇಷ್ಠನನ್ನು ಯುಗ ನಾಲ್ಕರಿಂದ ಹಿಂದಿಕ್ಕಿದ ಈ ವಾಲಿಯ ಮೇಲೆ ನಾನು ಏರಿಹೋದ ಅಷ್ಟೂ ಬಾರಿ ನನಗೆ ಸೋಲಾಗಿಲ್ಲ. ಅದನ್ನು ಜಯ ಎನ್ನಲು ಸಾಧ್ಯವಾಗದಂಥ ಸ್ಥಿತಪ್ರಜ್ಞ ಈ ವಾಲಿ ಅರ್ಥಾತ್ ವಾಲಿಕುಂಜ ಅಥವಾ ಅಜಿಕುಂಜ ಎನ್ನುವ ಪರ್ವತ ಶಿಖರ (ಸಮುದ್ರ ಮಟ್ಟದಿಂದ ೩೪೦೮ ಅಡಿ). ಕಾರ್ಕಳದಿಂದ ಆಗುಂಬೆಯತ್ತ ಹೋಗುವ ದಾರಿಯಲ್ಲಿ ಮಧ್ಯಂತರದಲ್ಲಿ ಸಿಗುವ ಊರು ಅಜೆಕಾರು. ಅಲ್ಲಿನ ಪೂರ್ವ ದಿಗಂತವನ್ನು ಸ್ಪಷ್ಟವಾಗಿ ತುಂಬುವ, ನೋಡಿದವರ ದಿಟ್ಟಿಗೇ ಚುಚ್ಚಿ ನಿಲ್ಲುವ ಈ ಶುದ್ಧ ಪೀನಾಕೃತಿಯನ್ನು ಕಂಡು ಮೋಹಿಸದವರು ವಿರಳ. ದಕ್ಷಿಣ ಉತ್ತರವಾಗಿ ಹಬ್ಬಿದ ಪಶ್ಚಿಮ ಘಟ್ಟವನ್ನು ಮನಸ್ಸಿಗೆ ತಂದುಕೊಳ್ಳಿ. ವಲಯದ ಪ್ರಖ್ಯಾತ ನಾಮರಲ್ಲಿ ಕುದುರೆಮುಖ ಮತ್ತೆ ಕುರಿಯಂಗಲ್ಲು ಕಳೆದಮೇಲೆ ಶಿಖರ ಶ್ರೇಣಿ ಓರೆಯಲ್ಲೇ ಕರಾವಳಿಯತ್ತ ನುಗ್ಗುವುದನ್ನು ಕಾಣುತ್ತೇವೆ. ಧಾವಂತಕ್ಕೆ ಕೊನೆ ಹೇಳಿ ಮತ್ತೆ ಪೂರ್ವಮುಖಿಯಾಗುವ ಬಿಂದು, ಹಾಸಿದ ಭೂಪಟದಲ್ಲಿ ಅಂತರ್ಜಿಲ್ಲಾ ಗಡಿರೇಖೆಯನ್ನು ಅನುಸರಿಸಿ ನೋಡಿದರೆ ಕಾಣುವ ಚೂಪು ವಾಲಿಕುಂಜ. ಪಶ್ಚಿಮಕ್ಕೆ ಅವಿಭಜಿತ ದಕ, ಪೂರ್ವಕ್ಕೆ ಚಿಕ್ಕಮಗಳೂರು ಜಿಲ್ಲೆ. ಅಜೆಕಾರಿಗೆ ಕಾಣುವಂತೆ ದಕ್ಷಿಣದ್ದು ಬಾಗಿದ ಮೈ, ಉತ್ತರದ್ದು ಸೆಟೆದು ನಿಂತಂತೆ ಕಡಿದು. ಭಾರೀ ಧನುಸ್ಸಿನ ಬಾಗಿದ ಹೆದೆ ದಕ್ಷಿಣ ಮೈ, ಅದನ್ನೂ ಮೀರಿದ ಕೊಪ್ಪು ಶಿಖರ, ಬಿಗಿದ ಸಿಂಜಿನಿ ಉತ್ತರ ಮೈ. ಉತ್ತರಮುಖಿಯಾಗಿ ವೀರಾಸನದಲ್ಲಿ ಕುಳಿತ ಕಪಿವೀರನ ನೆಲಮುಟ್ಟಿಸಿದ ಮಂಡಿಯಲ್ಲಿ ಕರಾವಳಿಯ ಅಜೆಕಾರಿದ್ದರೆ ಚಾಚಿದ ಬಾಲದ ಉದ್ದಕ್ಕೆ ಹಸಿರು ಮುಗಿಯದ ಘಟ್ಟ ಸಾಲು.
